ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਮੁਹਾਸੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜਦੇ ਹਨ ਬਲਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਕਾਫ਼ੀ ਦਰਦਨਾਕ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕੁਝ ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਮੁਹਾਸੇ ਪੇਟ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਆਓ ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਮਾਹਰ ਤੋਂ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਜਾਣੀਏ..
ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਮੁਹਾਸੇ ਆਉਣਾ ਇੱਕ ਆਮ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮਰਦਾਂ ਤੱਕ, ਅਤੇ ਹਰ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਮੁਹਾਸੇ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਰੀਮਾਂ, ਫੇਸ ਵਾਸ਼ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਉਪਚਾਰਾਂ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਮੁਹਾਸੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਇਹ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ: ਕੀ ਮੁਹਾਸੇ ਸਿਰਫ਼ ਚਮੜੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਜਾਂ ਕੀ ਕੋਈ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਮੱਸਿਆ ? ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਮੁਹਾਸੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹਨ।
ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਅਕਸਰ ਪੇਟ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਖਰਾਬ ਪਾਚਨ ਕਿਰਿਆ, ਕਬਜ਼, ਗੈਸ, ਐਸੀਡਿਟੀ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥ ਚਮੜੀ ਰਾਹੀਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਮੁਹਾਸੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਓ ਇੱਕ ਆਯੁਰਵੇਦ ਮਾਹਰ ਤੋਂ ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਬਾਰੇ ਜਾਣੀਏ।
ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਪੇਟ ਵਿਚਕਾਰ ਕਨੈਕਸਨ
ਜੈਪੁਰ-ਅਧਾਰਤ ਕਲੀਨਿਕਲ ਆਯੁਰਵੇਦ ਮਾਹਰ ਕਿਰਨ ਗੁਪਤਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ, ਹਾਂ, ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਪੇਟ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਕਨੈਕਸਨ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੁਹਾਸੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਵਾਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਹਾਸੇ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਾਰਮੋਨਲ ਅਸੰਤੁਲਨ ਵੀ ਮੁਹਾਸੇ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਹਵਾਰੀ ਅਨਿਯਮਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਲਯੁਕਤ, ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਭੋਜਨ ਖਾਣਾ ਮੁਹਾਸਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਵੀ ਮੁਹਾਸਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਖੁਰਾਕ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਮੁਹਾਸਿਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੇਟ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵਧੇ ਹੋਏ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ ਠੀਕ ?
ਵਧੇ ਹੋਏ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਆਯੁਰਵੇਦ ਖੁਰਾਕ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਰੁਟੀਨ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਵਾਤ ਵਧਣ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ਕੀ, ਬੇਚੈਨੀ, ਗੈਸ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਪਿੱਤ ਜਲਣ, ਐਸਿਡਿਟੀ, ਗੁੱਸਾ, ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ, ਠੰਡਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਚਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ੇ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਘਿਓ, ਦੁੱਧ, ਚੌਲ, ਮੂੰਗ ਦਾਲ, ਲੌਕੀ, ਅਤੇ ਖੀਰਾ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਸਾਲੇਦਾਰ, ਖੱਟੇ, ਤਲੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਮਕ, ਚਾਹ, ਕੌਫੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੁਟੀਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ, ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਖਾਣਾ ਅਤੇ ਸੌਣਾ, ਅਤੇ ਹਲਕੀ ਕਸਰਤ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਉਪਾਵਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਪਾਲਣਾ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਮੁਹਾਸੇ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਉਪਚਾਰ
ਨਿੰਮ ਦੇ ਪੱਤੇ – ਤੁਸੀਂ ਮੁਹਾਸੇ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਪਾਉਣ ਲਈ ਕੁਝ ਘਰੇਲੂ ਉਪਚਾਰ ਵੀ ਅਜ਼ਮਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਨਿੰਮ ਦੇ ਪੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਬਾਲੋ, ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਹੋਣ ਦਿਓ, ਅਤੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 1-2 ਵਾਰ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਧੋਣ ਲਈ ਵਰਤੋਂ। ਨਿੰਮ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀਬੈਕਟੀਰੀਅਲ ਗੁਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮੁਹਾਸੇ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਐਲੋਵੇਰਾ ਜੈੱਲ – ਐਲੋਵੇਰਾ ਜੈੱਲ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀਬੈਕਟੀਰੀਅਲ ਅਤੇ ਐਂਟੀ-ਇਨਫਲੇਮੇਟਰੀ ਗੁਣ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦਾਗ-ਧੱਬਿਆਂ ਅਤੇ ਮੁਹਾਸੇ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੁਹਾਸੇ ‘ਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਐਲੋਵੇਰਾ ਜੈੱਲ ਲਗਾਓ। ਇਹ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਾਗ-ਧੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਚੰਦਨ – ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਪੇਸਟ ਵੀ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚੰਦਨ ਪਾਊਡਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਚੁਟਕੀ ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਗੁਲਾਬ ਜਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੇਸਟ ਬਣਾਓ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਚਿਹਰੇ ‘ਤੇ ਲਗਾਓ। ਤੁਹਾਡੇ ਮੁਹਾਸੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਘੱਟ ਹੋਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
ਖੁਰਾਕ ਵੱਲ ਧਿਆਨ – ਮੁਹਾਂਸਿਆਂ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਪਾਉਣ ਲਈ, ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਲੇ ਹੋਏ, ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਅਤੇ ਜੰਕ ਫੂਡ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਹਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਫਲ ਖਾਓ। ਨਾਲ ਹੀ, ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਪਾਣੀ ਪੀਓ।