ਦੁਸਹਿਰੇ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ, ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪੁਤਲਾ ਸਾੜਿਆ ਜਿਸਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਗਜ਼ ਅਤੇ ਬਾਂਸ ਨੂੰ ਸੁਆਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਸਗੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਵੀ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ, ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਰਾਵਣ, ਮੇਘਨਾਥ ਅਤੇ ਕੁੰਭਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹੋਰ ਭਿਆਨਕ ਦਾਨਵ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ: ‘ਨਸ਼ੇ ਦਾ ਦਾਨਵ’। ਇਹ ਪੁਤਲਾ ਸਾੜਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਸਮਾਗਮ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਵਿਰੁੱਧ ਪੁਲਿਸ ਫੋਰਸ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਰੋਸ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਜਲੰਧਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਚੌਥੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਦਾਨਵ ਦਾ ਪੁਤਲਾ ਸਾੜਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਰਸਮ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਪੁਲਿਸ ਫੋਰਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਵਿਸਫੋਟ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਲਈ, ਜੋ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਮਰਦੇ ਦੇਖਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਪੁਤਲਾ ਸਾੜਨਾ ਜੰਗ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਐਲਾਨ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਭਾਵੁਕ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲੇ, “ਜਦੋਂ ਇਹ ਪੁਤਲਾ ਸੜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਲਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰੀ ਬੋਝ ਉਤਰਦਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ। ਅਸੀਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇਸ ਰਾਖਸ਼ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਹਾਂ – ਕਦੇ ਤਸਕਰਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਕਦੇ ਨਸ਼ੇੜੀਆਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਭੇਜ ਕੇ। ਪਰ ਇਹ ਰਾਖਸ਼ ਫਿਰ ਉੱਠਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ, ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਹੁੰ ਖਾਧੀ ਹੈ – ਅੱਗ ਬੁਝਾਉਣ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਨਸ਼ਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ ਸੁਆਹ ਕਰਨ ਦੀ।”
ਮਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਸ ਰਚਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਕਦਮ ਨੇ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਏਜੰਸੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਮਾਜ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਢਾਲ ਵੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਰਾਮ ਦੀ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਵਣ ਦਾ ਪੁਤਲਾ ਸਾੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਜ ‘ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਰਾਖਸ਼ਸ’ ਨੂੰ ਸਾੜਨਾ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੇਂ, ਨਸ਼ਾ-ਮੁਕਤ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਇਹ ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਏ ਕਿ ਇਹ ਅੱਗ, ਜੋ ਅੱਜ ਜਗਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਬਲਦੀ ਰਹੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਦਾ ਆਖਰੀ ਨਿਸ਼ਾਨ ਮਿਟ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਜਲਾਉਣਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ‘ਨਸ਼ਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ’ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਵਿਸਥਾਰ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪੁਤਲਾ ਸਾੜਿਆ, ਸਗੋਂ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤਸਕਰਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਡੋਜ਼ਰ ਬਣਾ ਕੇ ਅਤੇ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਦੀ ਹੈਰੋਇਨ ਜ਼ਬਤ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਹ ਲੜਾਈ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਅਰਿਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅੱਜ, ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਇਸ ਬਲਦੇ ਹੋਏ ਪੁਤਲੇ ਵਿੱਚ ਉਮੀਦ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੱਗ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਅਟੱਲ ਇਰਾਦੇ ਅਤੇ ਸਮੂਹਿਕ ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ “ਰੰਗਲਾ ਪੰਜਾਬ” ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਦੇਖਦੀ ਹੈ।